Lịch sử bao bì nhãn thuốc tây

Khi cấp phát thuốc sản xuất hàng loạt hoặc pha chế, phải có nhãn in hoặc viết tay, bao gồm nhãn phụ, cảnh báo hoặc thông tin về cách dùng thuốc.

Ban đầu thuốc được pha chế ngay tại nhà thuốc, qua thời gian, sự tiêu chuẩn hóa cùng với các trú trọng hiệu quả và lợi nhuận tạo điều kiện ưu ái thuốc sản xuất hàng loạt.

Luật pháp thế kỷ 20 siết chặt kiểm soát các dược phẩmm không tiêu chuẩn. Tập trung vào nguyên liệu tổng hợp để kiểm soát hiệu lực. Nhãn thuốc gắn liền với kỹ thuật in.

• - 1796 In thạch bản
• - 1798 In cuộn liên tục trên giấy
• - 1800 Bột gỗ làm giấy
• - 1837 In thạch bản màu
• - 1845 Sách Nhãn
• - 1860 Nhãn cắt sẵn + nhãn tem
• - 1900 Máy đánh chữ
• - 1935 Nhãn tự dính

1. Giữa thế kỉ 19

Nhãn giữa thế kỉ 19, thời đó nhãn chưa được dán keo, nhãn được in vào từng cuốn sách. Khi cần dược sĩ sẽ tự cắt, điền thông tin và bọc cố định quanh cổ chai bằng dây

Nhãn đã được buộc vào cổ chai lọ

2. Cuối thế kỉ 19 - đầu thế kỉ 20

Lọ thuốc, dòng chữ ghi: "J. DeKruif & Co. Druggists, 80 Grandville Ave., Grand Rapids, Mich.".

Chai lọ thuốc dạng lỏng, bán lỏng. Nhiều nơi sử dụng chai lọ có sẵn – theo mL, nhưng cũng có các nhà thuốc chọn đặt riêng với tên và địa chỉ trên đấy. Qua đó có thể thấy được thông tin quan trọng nhất với một mặt hàng chính là tên và địa chỉ nơi sản xuất.

nGiữa thế kỉ 20

Lọ thuốc có nhãn đánh máy (1900-1969)

Đây là một ví dụ của thuốc ra lẻ ở nước ngoài, thay vì để trong túi nylon như ở Việt Nam, thông thường ở các bệnh viện sẽ cho thuốc vào lọ polymer và dán nhãn.

Chú ý những thông tin trên nhãn bắt đầu được chuẩn hoá - bắt buộc: Tên bệnh nhân, cách dùng/ liều dùng, tên thuốc/ hoạt chất

Trước đó, chữ viết tay của dược sĩ khá quan trọng, bệnh nhân đánh giá phần nào chất lượng thuốc pha chế quá nét chữ của dược sĩ. Với máy đánh chữ xuất hiện đại trà, dược sĩ không cần viết tay trên nhãn nữa.

4. Hiện tại

Hậu duệ trực tiếp của thuốc pha chế theo đơn tồn tại song song với các thuốc sản xuất công nghiệp, xem các hộp nhựa và chai lọ thủy tinh có nhãn in đỏ (sản phẩm ngoài da: kem bôi da v.v., màu xanh dương: siro, bột uống v.v.) và chữ viết tay.

Các thông tin ghi bao gồm:

• Tên thuốc, dạng bào chế
• Hoạt chất, nồng độ hoặc hàm lượng
• Ngày pha chế, hạn dùng, điều kiện bảo quản thuốc
• Tên, địa chỉ của nhà thuốc pha chế thuốc
• Tên người bệnh có đơn thuốc
• Dấu hiệu lưu ý đối với thuốc phải kiểm soát đặc biệt

Tiêu chuẩn hiện tại yêu cầu trên bao bì cấp 2 phải có các thông tin sau:

• Tên thuốc
• Dạng bào chế
• Thành phần công thức
• Quy cách đóng gói
• Chỉ định
• Liều dùng, cách dùng
• Chống chỉ định

• SĐK hoặc số GPNK
• Số lô sản xuất, NSX, HD
• Điều kiện bảo quản, TCCL
• Các lưu ý và khuyến cáo
• Tên + địa chỉ cơ sở
• Xuất xứ

Tài liệu tham khảo

1. Bristol-Myers Squibb European Apothecary: Prescription Labels at https://www.si.edu/spotlight/bristol-myers-squibb-european-apothecary/prescription-labels
2. https://lancastermedicalheritagemuseum.org/virtual-museum/
3. https://search.library.wisc.edu/search/digital

4. TS. Tô Quốc Thịnh

5. ThS. Đỗ Thị Ngọc Anh